> Kaynak: Colga Bilişim — İzmir zayıf akım, CCTV, yangın algılama, yapısal kablolama, veri ağı, sistem odası ve KNX akıllı bina yüklenicisi.
> Kanonik URL: https://colgabilisim.com/rehber/knx-bus-kablolama-kablo-mesafe-guc-kaynagi/
> HTML sürümü: https://colgabilisim.com/rehber/knx-bus-kablolama-kablo-mesafe-guc-kaynagi/

## Kısa cevap

KNX bus hattı, TP1 kurulum kurallarına göre **çift bükümlü J-Y(St)Y 2×2×0,8 mm** (veya YCYM 2×2×0,8 mm) kabloyla çekilir; **kırmızı–siyah çift** bus'tır, beyaz–sarı çift yedektir. Hat **SELV**'dir ve nominal **29 V DC** ile beslenir. Topolojide **yıldız, ağaç ve zincir (daisy-chain)** bağlantıların hepsi serbesttir; **kapalı halka (ring) yasaktır**. Mesafe sınırları: bir hat segmentinde toplam **1000 m** kablo, bir cihaz ile onu besleyen güç kaynağı arası **en fazla 350 m**, iki cihaz arası **en fazla 700 m**, aynı hattaki iki güç kaynağı arası **en az 200 m**. Cihaz sayısında eski kural hat başına **64 cihaz** idi; **2018'den bu yana TP1-256** ile hat başına **256 cihaza** tekrarlayıcısız çıkılabiliyor. Güç kaynağı kabaca **cihaz başına ~10 mA** üzerinden seçilir — bu yüzden **640 mA'lik bir kaynak pratikte ~64 cihaz** besler.

## Neden bu karar elektrik projesi aşamasına ait?

KNX'in satış argümanı esnekliktir ve bu doğrudur — ama esneklik **yazılım katmanında** vardır. Bir butonun hangi armatürü süreceği ETS'te bir tıkla değişir; o butona bus kablosunun gidip gitmediği ise sıva altında sabittir.

Karar geciktiğinde saha şu tabloyla karşılaşır:

- Buton kasalarına yalnızca kuvvetli akım gitmiştir; anahtar mahalleri KNX butonu kaldıramaz.

- Bus hattı, kuvvetli akım kablosuyla aynı boruya ayrım kuralı gözetilmeden çekilmiştir.

- Pano içinde güç kaynağı, hat birleştirici ve aktüatörler için ray genişliği ayrılmamıştır.

- En uzak cihaz, besleyen güç kaynağından 350 metreden uzağa düşmüştür; hattın uzak ucunda gerilim yetmez.

- Kablo tek bir kapalı halka olarak çekilmiştir — sistem devreye alınamaz.

Bu yazı KNX'in **fiziksel katmanını** anlatıyor. Sistemin ne olduğu için [KNX akıllı bina otomasyonu nedir](https://colgabilisim.com/rehber/knx-akilli-bina-otomasyonu-nedir/), montaj bittikten sonraki adımlar için [KNX devreye alma ve ETS programlama süreci](https://colgabilisim.com/rehber/knx-devreye-alma-ets-programlama-sureci/) rehberlerimize bakabilirsiniz.

## Hangi kablo çekilir?

KNX TP1 için tarif edilen kablo, telekomünikasyon tipi çift bükümlü bir bus kablosudur:

Özellik Değer Not Kablo tipi J-Y(St)Y 2×2×0,8 mm veya YCYM 2×2×0,8 mm TP1 tasarımı, ekranlı çift bükümlü İletken 0,8 mm masif bakır (≈ 0,5 mm²) Çok telli/esnek kablo bus için uygun değildir Çift sayısı 2 çift (4 iletken) Yalnız 1 çift bus için kullanılır Bus çifti Kırmızı (+) / siyah (–) Polarite önemlidir, ters bağlanmaz Yedek çift Beyaz / sarı Boş bırakılır ya da SELV bir amaç için ayrılır Gerilim Nominal 29 V DC, SELV Güç kaynağının bobin (choke) çıkışından

Üç kural burada özellikle sık atlanır:

1. **Yedek çifte 230 V verilmez.** Kablo SELV devresi taşır; boş çift bir anahtar hattı, zil hattı veya herhangi bir şebeke gerilimi için kullanılamaz. Kullanılacaksa yalnızca SELV bir amaç için ayrılır.

2. **SELV hattı topraklanmaz.** Bus'ın bir ucu şaseye/toprağa bağlanmaz.

3. **Ekran genellikle bağlanmaz.** Belirtilen kablo tiplerinde ekranın bağlanması normal koşullarda gerekli değildir; bağlanacaksa tek noktadan bağlanır, iki uçtan asla.

Yıldırım ve aşırı gerilim koruması ayrı bir konudur ve bina genel topraklama tasarımına bağlıdır; bunu [topraklama ve parafudr](https://colgabilisim.com/rehber/topraklama-ve-parafudr-zayif-akim/) rehberimizde ele aldık.

## Kuvvetli akımla aynı kanaldan geçer mi?

Geçebilir, ama koşullu. KNX kurulum kuralları, bus kablosu ile 230/400 V hatlar arasında iletken düzeyinde **en az 4 mm** ayrım (ya da yalıtkan bölmeli kanal) ister. Uygulamada bu şu anlama gelir:

- **Kablo yalıtımı bozulmadığı sürece** bus kablosu ile enerji kablosu aynı kanalda ilerleyebilir.

- **Kablo soyulan her noktada** — buat, kasa arkası, pano girişi — 4 mm ayrım fiilen sağlanmalıdır. Sahada sorun tam olarak bu noktalarda çıkar; kanalda değil, kutunun içinde.

- Pratik ve tartışmasız çözüm: **ayrı boru / bölmeli kanalın ayrı gözü** ve pano içinde ayrılmış güzergâh.

Zayıf akım ve kuvvetli akım güzergâhlarının projede nasıl ayrıştırıldığını, pafta ayrımını ve iş bölümünü [zayıf akım ve kuvvetli akım koordinasyonu](https://colgabilisim.com/rehber/zayif-akim-kuvvetli-akim-koordinasyonu/) rehberimizde ayrıntılandırdık.

## Topoloji: hangi bağlantı şekli serbest?

KNX'in en rahat yanı burasıdır — bus kablosu **serbest topolojiyle** çekilir:

- **Yıldız:** panodan her mahalle ayrı kol. En çok kablo tüketen, ama arıza ayırması en kolay yöntem.

- **Ağaç:** ana kol + dallanmalar. Kat kat çekilen projelerde en yaygın kullanım.

- **Zincir (daisy-chain):** cihazdan cihaza geçiş. En az kablo, en zor arıza ayırma.

- Üçü **aynı hat içinde karışık** kullanılabilir.

**Tek yasak: kapalı halka.** Kablo başladığı noktaya geri dönmemelidir. Bu, sahada "iki uçtan besleyelim, garanti olsun" refleksiyle en sık yapılan hatadır ve sistemi çalışmaz hâle getirir.

Buradaki pratik sonuç şudur: KNX kablolaması yapısal kablolama gibi **her noktaya ayrı hat** çekmeyi zorunlu kılmaz. Bu, KNX'i bakır veri kablolamasından ayıran ve maliyetini aşağı çeken temel farktır.

## Mesafe sınırları

Sınır Değer Neyi belirler Bir hat segmentinde toplam kablo 1000 m Hattın büyüklüğü Cihaz ↔ onu besleyen güç kaynağı En fazla 350 m Güç kaynağının konumu İki cihaz arası (en uzak iki nokta) En fazla 700 m Hattın uçtan uca yayılımı Aynı hatta iki güç kaynağı arası En az 200 m İkinci kaynağın yeri

Bu dört satır birlikte okunur. "1000 metre" tek başına yanıltıcıdır: hat toplamda 1000 metre olabilir ama **hiçbir cihaz kendi güç kaynağından 350 metreden uzakta olamaz**. Uzun koridorlu okul, yurt ve otel katlarında pratikte önce 350 m sınırına takılırsınız, 1000 m'ye değil.

**Sahada nasıl kontrol edilir:** güzergâh üzerinden ölçün, kuş uçuşu değil. Tava, düşey şaft, kat geçişi ve kasa içi paylar toplandığında mimari plandaki mesafenin %30–50 üzerine çıkmak olağandır.

## Bir hatta kaç cihaz olabilir?

Bu, Türkçe kaynakların çoğunda hâlâ eski hâliyle yazılan bir başlıktır ve şartname yazarken fark yaratır:

- **Klasik kural (2018 öncesi):** hat segmenti başına **64 cihaz**. Daha fazlası için **hat tekrarlayıcı** (line repeater) kullanılır; bir hatta en fazla üç tekrarlayıcı paralel çalışabildiği için üst sınır **255 cihaz**a çıkar.

- **TP1-256 (2018 sonrası):** hat başına **256 cihaza tekrarlayıcısız** çıkılabilir. Şartı: **hattaki tüm cihazların** TP1-256'yı desteklemesi ve güç kaynağının bu yükü kaldırması. Tek bir eski cihaz hattı yine 64 sınırına düşürebilir — bu yüzden karma (eski + yeni cihaz) kurulumlarda TP1-256'ya güvenmeyin.

Hattın üstündeki katmanlar:

- **Hat birleştirici (line coupler)** ile bir ana hatta **en fazla 15 hat** bağlanır → bu bir **alan**dır.

- Alanlar **omurga hattı** üzerinden birleştirilir.

- Cihazın fiziksel adresi bu yapıyı birebir yansıtır: **Alan.Hat.Cihaz** (örn. `1.1.5`).

**Tekrarlayıcı ile birleştiriciyi karıştırmayın:** tekrarlayıcı bütün telgrafları aynen geçirir, filtre tablosu yoktur. Birleştirici ise filtre tablosuna göre telgrafı geçirir veya bloklar — yani hattı yalnızca büyütmez, **trafiği de ayırır**. Büyük projelerde hat bölmenin asıl amacı cihaz sayısı değil, bu trafik ayrımı ve arıza izolasyonudur.

## Kaç güç kaynağı gerekir?

Hesap basittir ve iki adımdan oluşur:

**1. Hattaki toplam akım ihtiyacı.** Cihaz başına bus akımı, veri sayfasında yazar; planlama aşamasında kabaca **cihaz başına ~10 mA** üzerinden gidilir. Bu yüzden yaygın **640 mA** kaynak pratikte **~64 cihaz** besler; 320 mA'lik kaynak ~32 cihaz için uygundur.

**2. Yedek payı.** Hesaplanan akımın üzerine **%20 civarı** pay bırakılır. Bus'a sonradan bir buton paneli, bir sensör veya bir termostat eklenmesi normal bir taleptir; kaynağı sınırında seçmek bu talebi yeni bir donanım işine çevirir.

Yerleşimde iki kural:

- Güç kaynağı, beslediği cihazların **elektriksel ortasına** yakın konumlandırılır — böylece 350 m sınırı iki yöne birden pay verir, tek yöne değil.

- Bir hatta iki kaynak kullanılacaksa aralarında **en az 200 m** bulunmalıdır.

**Bobin (choke) hakkında:** güncel KNX güç kaynaklarında bobin dahilidir ve çıkış doğrudan bus'a bağlanır. Bobinsiz bir DC kaynağı ("29 V zaten veriyor") bus'a bağlanmaz — bobin, haberleşme sinyalinin kaynak tarafından yutulmasını engelleyen bileşendir. Bu, sahada ucuz kaynakla yapılan en pahalı hatadır.

### Örnek: 3 katlı, kat başına ~40 nokta bir ofis

Kat başına 40 bus cihazı (buton paneli, hareket sensörü, termostat, giriş modülü) + pano cihazları ≈ **45 cihaz/kat**.

Adım Hesap Sonuç Kat başına akım 45 × 10 mA 450 mA Yedek payı (%20) 450 × 1,2 540 mA Kaynak seçimi 640 mA Kat başına 1 kaynak Hat yapısı Kat başına 1 hat 3 hat + 1 ana hat Birleştirme Kat panolarında hat birleştirici 3 adet line coupler

Burada kat başına hat açmanın nedeni cihaz sayısı değildir — 135 cihaz TP1-256 ile tek hatta bile sığar. Neden **arıza izolasyonu ve mesafe**dir: bir katın hattı arızalandığında diğer iki kat çalışmaya devam eder ve hiçbir cihaz kendi kaynağından 350 metreden uzağa düşmez.

## Elektrik projesine işlenmesi gereken maddeler

Zayıf akım/KNX paftası teslim edilirken şunlar okunabiliyor olmalı:

1. Bus kablosu tipi ve kesiti (J-Y(St)Y 2×2×0,8 veya YCYM 2×2×0,8).

2. Bus güzergâhı, kuvvetli akım güzergâhından **ayrı** gösterilmiş olarak.

3. Hat/alan bölünmesi ve her hattın kapsadığı mahaller.

4. Güç kaynaklarının **sayısı ve konumu** (pano numarasıyla).

5. Hat birleştirici ve (kullanılacaksa) tekrarlayıcı konumları.

6. Pano içi ray ihtiyacı: kaynak + birleştirici + aktüatör modülleri için ayrılan genişlik.

7. Bus cihazı bulunan her kasada **derin kasa** notu (KNX buton panelleri standart kasaya sığmayabilir).

8. En uzak cihazın besleyen kaynağa güzergâh üzerinden mesafesi.

9. Kabul aşamasında ölçülecekler: bus gerilimi, polarite, halka olmadığının doğrulanması.

Bu dokuz maddenin hiçbiri ETS'te düzeltilebilir bir şey değildir — hepsi kablo çekilmeden önce karar gerektirir. Şantiye bittikten sonra düzeltmenin maliyeti için [KNX maliyeti](https://colgabilisim.com/rehber/knx-maliyeti-proje-basi-ne-kadar/) rehberimizdeki kalem ayrımına bakın.

## Sahada en sık yapılan altı hata

1. **Kapalı halka çekmek.** Kablonun iki ucunu birleştirmek sistemi çalışmaz hâle getirir.

2. **Boş çifti 230 V için kullanmak.** SELV ayrımını ortadan kaldırır.

3. **Bobinsiz DC kaynak bağlamak.** Cihazlar enerjilenir ama haberleşme kurulmaz.

4. **Güç kaynağını hattın ucuna koymak.** 350 m payı tek yöne harcanır.

5. **Polariteyi karıştırmak.** Kırmızı/siyah çifti mahal mahal ters bağlamak, arıza aramasının en can sıkıcı biçimidir.

6. **Etiketsiz teslim.** Hangi kolun hangi mahalle gittiği yazılmazsa ilk bakımda hat baştan sona sökülerek izlenir. Etiketleme disiplinini [yapısal kablolama teslimi](https://colgabilisim.com/rehber/yapisal-kablolama-teslimi-sonlandirma-test-etiketleme-sirasi/) rehberimizde anlattık; KNX bus hattı için de aynı mantık geçerlidir.

## Sıkça sorulan sorular

**KNX bus kablosu yerine normal Cat6 kablo çekilebilir mi?** Teknik olarak bazı kurulumlarda çalışır hâle getirilebilir, ancak TP1 için tarif edilen kablo J-Y(St)Y / YCYM 2×2×0,8'dir. Cat6'nın iletken kesiti daha incedir; mesafe ve gerilim düşümü payınızı bilerek daraltmış olursunuz. Şartnamede standart kabloda ısrar etmek doğru olandır.

**Bus kablosu ile veri kablosu aynı tavadan geçebilir mi?** Evet, ikisi de zayıf akımdır ve aralarında bir ayrım şartı yoktur. Ayrım kuralı bus ile **kuvvetli akım** arasındadır.

**KNX kablosu çekilmiş ama cihazlar henüz alınmadı — sorun olur mu?** Hayır, tam tersi tavsiye edilen sıradır. Kablolama kaba inşaatta biter, cihaz seçimi ve ETS programlama sonraki aşamadır. Hangi projede hangi kapsamın mantıklı olduğunu [KNX hangi projelerde mantıklı?](https://colgabilisim.com/rehber/knx-hangi-projelerde-mantikli-villa-ofis-otel-avm/) rehberimizde karşılaştırdık.

**Kablosuz (KNX RF) kullanarak kablolamadan kurtulabilir miyiz?** Mevcut binada bazı noktalar için çözüm olabilir, ancak yeni yapıda bus kablosu çekmemek için bir gerekçe değildir: kablolu hat hem beslemeyi hem haberleşmeyi tek kablodan taşır ve pil/menzil bağımlılığı yoktur.

**Bir hatta 256 cihaz varsa 640 mA kaynak yeter mi?** Hayır. Cihaz sayısı sınırı ile akım sınırı ayrı kısıtlardır. 256 cihaz kabaca 2,5 A mertebesinde bir bus akımı demektir; bu, birden çok güç kaynağı (ve pratikte hattı bölmek) anlamına gelir.

## Özet

1. Kablo: **J-Y(St)Y / YCYM 2×2×0,8 mm**, kırmızı–siyah çift bus, beyaz–sarı yedek, SELV, nominal **29 V DC**.

2. Topoloji serbesttir — yıldız, ağaç, zincir ve karışığı; **kapalı halka yasaktır**.

3. Mesafe: hat toplam **1000 m**, cihaz–kaynak **350 m**, cihaz–cihaz **700 m**, iki kaynak arası **min 200 m**.

4. Cihaz sayısı: klasik **64/hat** (tekrarlayıcıyla 255); **TP1-256** ile hattaki tüm cihazlar destekliyorsa **256/hat**. Üstünde 15 hat = 1 alan, adres **Alan.Hat.Cihaz**.

5. Güç kaynağı: **~10 mA/cihaz** + **%20 yedek**; 640 mA ≈ 64 cihaz; kaynak hattın **ortasına**, bobin şart.

6. Kuvvetli akımla arada **en az 4 mm** ayrım — pratikte ayrı boru / bölmeli kanalın ayrı gözü.

7. Bu maddelerin tamamı **kablo çekilmeden önce** karar gerektirir; ETS'te düzeltilemez.

İzmir ve Ege Bölgesi'nde bir KNX projesinin bus kablolamasını planlıyor veya elektrik projenizin zayıf akım paftasını kontrol ettirmek mi istiyorsunuz? [İzmir KNX akıllı bina sistemleri hizmetimiz](https://colgabilisim.com/izmir-knx-akilli-bina-sistemleri) kapsamında topoloji tasarımı, kablolama, ETS programlama ve dokümante teslim süreçlerini tek elden yürütüyoruz.

### Bu konuda yardım mı lazım?

İzmir ve Ege Bölgesi'nde keşif, projelendirme ve kurulum için bize ulaşın.

[Teklif al](https://colgabilisim.com/iletisim)

İlgili rehberler

1. [Ofis ağında kaç switch, kaç port gerekir? Kat dolabı planı](https://colgabilisim.com/rehber/kac-switch-kac-port-kat-dolabi-planlama/)

2. [PoE kablo seçimi: CCA mı saf bakır mı, Cat6 mı Cat6A mı?](https://colgabilisim.com/rehber/poe-kablo-secimi-cca-saf-bakir-cat6-cat6a/)

3. [Yapısal kablolama teslimi: sonlandırma, test ve etiketleme hangi sırayla yapılır?](https://colgabilisim.com/rehber/yapisal-kablolama-teslimi-sonlandirma-test-etiketleme-sirasi/)