--- title: "Yangın ihbar butonu, siren ve flaşör nereye konur? Montaj yüksekliği, mesafe ve ses seviyesi · Colga Bilişim" description: "Yangın ihbar butonu ve siren/flaşör yerleşimi: buton yüksekliği ve 60 m kuralı, dBA hedefleri, kapı kaybı, TS EN 54-23 flaşör kodları ve şartname maddeleri." url: https://colgabilisim.com/rehber/yangin-ihbar-butonu-siren-flasor-yerlesimi-nereye-konur/ source: Colga Bilişim language: tr-TR --- > Kaynak: Colga Bilişim — İzmir zayıf akım, CCTV, yangın algılama, yapısal kablolama, veri ağı, sistem odası ve KNX akıllı bina yüklenicisi. > Kanonik URL: https://colgabilisim.com/rehber/yangin-ihbar-butonu-siren-flasor-yerlesimi-nereye-konur/ > HTML sürümü: https://colgabilisim.com/rehber/yangin-ihbar-butonu-siren-flasor-yerlesimi-nereye-konur/ ## Kısa cevap - **Yangın ihbar butonu:** kaçış yolları üzerinde, özellikle **kat çıkış kapılarının, merdiven sahanlığı girişlerinin ve bina çıkışlarının yanında** olur. BYKHY'ye göre yerden **en az 110 cm, en fazla 130 cm** yüksekliğe monte edilir ve kattaki herhangi bir noktadan en yakın butona **yatay erişim mesafesi 60 m'yi geçmez**. - **Siren (sesli uyarı):** sayısı ve yeri, cihazın katalog desibeline göre değil **mahalde ölçülecek ses seviyesine** göre belirlenir. Yönetmelik, yerden 150 cm yükseklikte ölçülen seviyenin **ortam gürültüsünün en az 15 dBA üzerinde** olmasını, **uyuma amaçlı mahallerde ve banyo/duşlarda en az 75 dBA** olmasını ister. - **Flaşör (ışıklı uyarı):** tahliye uyarısı kural olarak **hem sesli hem ışıklı** yapılır; ışıklı uyarı ancak işitme engelli kişilerin bulunma ihtimali olmayan alanlarda zorunlu değildir. Flaşörün kapsama alanı TS EN 54-23 etiketindeki **C / W / O kodundan** okunur, "bir koridora bir flaşör" diye sayılmaz. Uygulamadaki en sık hatalar: butonun kapı açıldığında kanadın arkasında kalması, sirenin yalnızca koridora konup kapalı odalarda duyulmaması ve flaşörün hiç projelendirilmemesi. Yönetmelik madde numaraları, BYKHY'nin değişiklikleriyle birlikte kaymıştır; bu rehberde hükümleri numarayla değil içerikle anıyoruz. Projeye başlamadan önce yönetmeliğin **güncel** metnini ve varsa idarenin / itfaiyenin ek şartlarını kontrol edin. ## Üç cihaz, üç ayrı standart "TS EN 54 uyumlu" ifadesi tek bir belge değil, bir standart ailesidir. Bu rehberin konusu olan cihazlar ailenin farklı parçalarına bağlıdır: Cihaz Standart Şartnamede ne istenmeli **Yangın ihbar butonu** (el ile ihbar) TS EN 54-11 Tip A (doğrudan bas-çalış) veya Tip B (kapak kaldır / kır, sonra bas); kırmızı gövde; test anahtarıyla sıfırlanabilen eleman **Siren** (sesli uyarı cihazı) TS EN 54-3 Belgeli ses çıkışı (dB, belirli mesafede), ton seçenekleri, iç / dış mekân tipi **Flaşör** (ışıklı uyarı cihazı) TS EN 54-23 Kapsama kodu (C / W / O), montaj yüksekliği, kapsama hacmi **Sesli + ışıklı kombine cihaz** TS EN 54-3 **ve** TS EN 54-23 İki belgeye birden sahip olması — yalnızca "flaşlı siren" yazmak yetmez Pratik bir uyarı: piyasada ışık çıkışı olan her siren TS EN 54-23 belgeli değildir. Belgesiz bir "flaşlı siren" ışık üretir ama kapsama alanı tanımlı olmadığı için **yönetmeliğin istediği ışıklı uyarının yerine sayılamaz**. Onay aşamasında cihaz belgesine bakmak bu yüzden önemlidir. ## Yangın ihbar butonu nereye konur? ### Konum: kaçış yolunun üzerinde, çıkışın yanında Buton, yangını gören kişinin **zaten kaçarken yanından geçeceği** yere konur; kimse yangına doğru yürüyüp butona basmaz. Bu yüzden tipik yerler: - Her katın **kat çıkış kapısının** (kaçış merdivenine açılan kapı) yanı - **Merdiven sahanlıklarına** giriş noktaları - Binanın **dışarıya açılan çıkışları** - Uzun koridorlarda, 60 m kuralını sağlamak için **ara noktalar** - Özel riskli mahallerin (kazan dairesi, jeneratör, depo, mutfak) **çıkış kapısının dışı** Kapının **kilit tarafında** ve kanat açıldığında arkasında kalmayacak biçimde durması gerekir. Paftada doğru görünen butonun sahada kapı kanadının arkasında kalması, devreye alma turunda en sık karşılaşılan düzeltmelerden biridir; mimari kapı açılım yönleri pafta üzerinde bu gözle okunmalıdır. ### Yükseklik: 110–130 cm BYKHY butonların yerden **en az 110 cm, en fazla 130 cm** yüksekliğe yerleştirilmesini ister. İnternette "1,1–1,4 m" veya "0,9–1,4 m" gibi farklı aralıklar da görürsünüz; bunlar başka ülke kodlarından ve standart yorumlarından gelir. **Türkiye'de uygulanacak aralık yönetmeliğinkidir.** Aralık, hem ayaktaki bir yetişkinin hem tekerlekli sandalye kullanan birinin rahatça ulaşabileceği bölgedir. Ölçü **bitmiş döşemeden** alınır. Kaba inşaatta boru ucu bırakılırken şap ve kaplama kalınlığını hesaba katmamak, butonun bitmiş zeminde aralığın dışına düşmesine yol açar; kaba inşaat aşamasındaki kot bilgisini elektrik ve mimari ekiple bu yüzden birlikte netleştirin. ### Mesafe: 60 m yatay erişim Yönetmeliğe göre kattaki herhangi bir noktadan o kattaki en yakın butona **yatay erişim uzaklığı 60 m'yi geçmez**. Engelli veya yaşlıların bulunduğu yerlerde bu mesafe **azaltılabilir**. Burada iki nokta sık karıştırılır: 1. **Kuş uçuşu değil, yürüme mesafesi.** Duvarların, bölmelerin ve mobilya düzeninin izin verdiği yol üzerinden ölçülür. Açık ofiste kuş uçuşu 40 m görünen bir mesafe, bölmelerin etrafından dolaşınca 60 m'yi aşabilir. 2. **Asgari şart, tasarım hedefi değil.** Kat çıkışlarının yanına buton koyduğunuzda çoğu binada 60 m zaten kendiliğinden sağlanır. Kuralı gerçekten zorlayan yapılar uzun koridorlu okullar, hastaneler, depolar ve fabrikalardır. ### Tip A mı Tip B mi, kapak gerekli mi? TS EN 54-11 iki tip tanımlar: **Tip A** doğrudan basılınca alarm verir; **Tip B**'de önce bir kapak kaldırılır veya cam kırılır, sonra basılır. İnsanların yoğun geçtiği ve kasıtsız basma riskinin yüksek olduğu yerlerde (okul koridorları, spor salonları, AVM ortak alanları) butonların üzerine **şeffaf koruma kapağı** takılması yaygın bir uygulamadır. Kapak asılsız alarmı azaltır ama gerçek alarmı yavaşlatmamalıdır: tek hareketle açılmalı ve buton görünür kalmalıdır. Tekrarlayan asılsız alarm sorunu yaşıyorsanız, butondan önce dedektör tarafını kontrol edin — bunu [yanlış alarm nedenleri rehberimizde](https://colgabilisim.com/rehber/yangin-alarmi-yanlis-alarm-nedenleri-nasil-azaltilir/) anlattık. ## Siren nereye konur, kaç tane gerekir? ### Hedef, cihazın desibeli değil mahaldeki ses Yönetmeliğin sirenle ilgili şartı **cihaza değil mahale** yöneliktir: Şart Değer Ölçüm yüksekliği Yerden 150 cm Genel mahaller Ortam ses seviyesinin **en az 15 dBA üzerinde** Uyuma amaçlı mahaller, banyo ve duşlar **En az 75 dBA** Dolayısıyla "100 dB'lik siren kullanıyoruz" cümlesi tek başına bir şey kanıtlamaz. Önemli olan, o sirenin sesinin **en uzak köşeye ve kapalı kapıların arkasına** hangi seviyede ulaştığıdır. ### Ses nerede kaybolur? Paftada yeterli görünen bir siren yerleşimi sahada iki nedenle yetersiz kalır: - **Mesafe:** Serbest alanda ses seviyesi, kaynaktan uzaklık **iki katına çıktıkça yaklaşık 6 dB düşer**. 1 m'de 100 dBA veren bir siren, kabaca 4 m'de 88, 8 m'de 82, 16 m'de 76 dBA'ya iner — ve bu, hiçbir engel olmadığı varsayımıyla. - **Kapılar ve duvarlar:** Kapalı bir kapı sesi ciddi ölçüde keser; kalın ve contalı kapılarda kayıp daha da büyür. Koridora konan bir siren, koridorda rahat duyulurken kapısı kapalı bir sınıfta, toplantı odasında veya otel odasında şartı sağlamayabilir. Bu yüzden iyi bir yerleşimin kuralı basittir: **az sayıda çok güçlü siren yerine, daha çok sayıda orta güçte siren.** Tek bir yüksek sesli siren yakınındakileri rahatsız eder, uzaktakilere ise yine yetmez. Kapısı normalde kapalı duran ve ortam gürültüsü yüksek ya da insanların uyuduğu mahallere siren **içeriye** konur. ### Ortam gürültüsü yüksek mahaller "Ortamın 15 dBA üzeri" şartı, gürültülü mahallerde hedefi yukarı çeker. Atölye, mekanik oda, jeneratör dairesi, spor salonu veya yemekhane gibi yerlerde önce ortam gürültüsü tahmin edilmeli ya da ölçülmeli, siren seçimi buna göre yapılmalıdır. Sesin fiziksel olarak yetişemediği yüksek gürültülü alanlarda **flaşör artık seçenek değil, zorunlu bir tamamlayıcıdır.** ### Dış siren Binanın dışındaki kişileri ve gelen itfaiye ekibini uyarmak için genellikle **ana giriş cephesine** bir dış mekân sireni (çoğu zaman flaşörlü) konur. Dış sirenin iç mekân ses hesabına katkısı yoktur; iç mahallerdeki şartı ayrıca sağlamak gerekir. ### Siren mi, sesli anons mı? Bazı yapı sınıflarında yönetmelik, siren tonu yerine veya onunla birlikte **sesli anonsla tahliye** ister; bu durumda hoparlörler TS EN 54-24, anons santrali TS EN 54-16 kapsamına girer ve ses seviyesinin yanında **anlaşılabilirlik** de ölçülür. Hangi binada sesli tahliyenin gerektiğini [acil anons sistemi rehberimizde](https://colgabilisim.com/rehber/acil-anons-sistemi-nedir-zorunlu-mu/) ayrıntılı ele aldık. ## Flaşör nereye konur? ### Ne zaman gerekir? Yönetmeliğe göre tahliye uyarıları **hem sesli hem ışıklı** yapılır; ışıklı uyarı cihazı yalnızca **işitme engelli kişilerin bulunma ihtimali olmayan alanlarda** mecburi değildir. Kamuya açık binalarda, okullarda, hastanelerde, otellerde ve büyük işyerlerinde bu ihtimali dışlamak pratikte zordur. Bu nedenle flaşörü "istenirse eklenecek" bir kalem olarak değil, **varsayılan olarak projeye giren** bir cihaz olarak ele almak daha doğrudur. İstisnaya dayanılacaksa bu, projede yazılı olarak gerekçelendirilmelidir. Flaşörün özellikle önemli olduğu mahaller: - **Engelli tuvaletleri** ve tek kişilik WC / duşlar (kişi yalnızdır, kapı kapalıdır) - Otel, yurt ve hastanelerde **engelli kullanımına ayrılmış odalar** - **Gürültülü mahaller**: atölye, mekanik oda, spor salonu, müzik / etkinlik alanları - Kulaklıkla çalışılan yerler (çağrı merkezi, stüdyo, bazı laboratuvarlar) - Ortak alanlar, koridorlar ve toplanma alanları ### TS EN 54-23 kapsama kodu nasıl okunur? TS EN 54-23 belgeli bir flaşörün etiketinde kapsama alanını tanımlayan bir kod bulunur: Kod Montaj Okunuşu (örnek) **C** (ceiling) Tavan `C-3-10`: en fazla 3 m yüksekliğe tavan montajı, 10 m çapında silindirik kapsama **W** (wall) Duvar `W-2.4-7.5`: 2,4 m yüksekliğe duvar montajı, 7,5 m × 7,5 m kare kapsama **O** (open) Açık sınıf Kapsama hacmini üretici tanımlar; belgede ayrıca verilir Standart, kapsama hacmi içinde belirli bir **asgari aydınlık seviyesini** esas alır. Tasarımda anlamı şudur: flaşör sayısı, mahal planının üzerine bu kapsama alanları çizilerek çıkarılır. Duvar tipi bir flaşörü etiketteki yükseklikten daha alçağa ya da daha yükseğe monte etmek, belgelenen kapsamayı geçersiz kılar. Yüksek tavanlı hollerde ve spor salonlarında tavan tipi (C) flaşörün etiket yüksekliği yetmiyorsa duvar tipine geçmek gerekir. ### Görüş hattı Flaşörün ışığı doğrudan görülmek zorunda değildir ama **dolap, asma tavan sarkıtı, raf veya kolon arkasında kalan** bir flaşör kapsama hesabını bozar. Depolarda raf dizilimi, ofislerde yüksek bölmeler bu açıdan kontrol edilmelidir. ## Kablo ve güç tarafında gözden kaçanlar - **Adresli sistemlerde çevrim akımı:** Çevrimden beslenen adresli siren ve flaşörler, çevrimin akım bütçesini hızla tüketir. Özellikle flaşörler bekleme ve alarm durumunda ciddi akım çeker. Bu hesap yapılmadan cihaz eklenirse çevrim sonundaki cihazlar alarm anında yeterli gerilim alamayabilir. Hesabın mantığını [yangın algılama çevrim (loop) tasarımı rehberimizde](https://colgabilisim.com/rehber/yangin-algilama-cevrim-loop-tasarimi-izolator/) anlattık. - **Siren hatları yangına dayanıklı olmalı:** Alarm anında çalışması gereken hatlar, yangına dayanıklı kabloyla çekilir. Hangi hatta hangi sınıfın isteneceğini [halojensiz ve yangına dayanıklı kablo rehberimizde](https://colgabilisim.com/rehber/halojensiz-ve-yangina-dayanikli-kablo-nerede-zorunlu/) hat hat açtık. - **Yedek güç:** Batarya hesabı, alarm durumunda **tüm siren ve flaşörlerin aynı anda** çalışacağı varsayımıyla yapılır. Sonradan eklenen her siren bu hesabı değiştirir. - **Bölge / sebep-sonuç:** Hangi dedektörün hangi sirenleri çalıştıracağı (tüm bina mı, önce ilgili kat mı) panel programında tanımlanır ve devreye alma testinde doğrulanır. ## Paftada değil sahada doğrulanır Siren ve flaşör yerleşiminin doğruluğu çizimle değil **ölçümle** kanıtlanır. Devreye alma sırasında her mahalde, kapılar kullanımdaki gibi kapalıyken ses ölçer ile ölçüm yapılır ve sonuçlar mahal bazında rapora yazılır. Ölçümde şartı sağlamayan mahal için çözüm çoğunlukla sirenin sesini açmak değil, **mahalle yeni bir siren eklemektir** — bu yüzden bu kontrolün asma tavanlar kapanmadan, boru ve kutu eklemek henüz kolayken yapılması maliyeti düşürür. Testin diğer adımlarını [yangın algılama devreye alma testi rehberimizde](https://colgabilisim.com/rehber/yangin-algilama-devreye-alma-testi/) anlattık. ## Şartnameye yazılabilecek ölçülebilir maddeler Belirsiz "yönetmeliğe uygun olacaktır" cümlesi yerine şu maddeler teklifleri karşılaştırılabilir kılar: 1. Yangın ihbar butonları TS EN 54-11 belgeli olacak; tipi (A/B) ve koruma kapağı gereken mahaller projede belirtilecektir. 2. Butonlar bitmiş döşemeden 110–130 cm yüksekliğe, kapı kanadının arkasında kalmayacak şekilde kilit tarafına monte edilecektir. 3. Kattaki herhangi bir noktadan en yakın butona yatay erişim mesafesi 60 m'yi aşmayacak; bu mesafe yürüme yolu üzerinden paftada gösterilecektir. 4. Sesli uyarı cihazları TS EN 54-3, ışıklı uyarı cihazları TS EN 54-23 belgeli olacak; kombine cihazlarda her iki belge aranacaktır. 5. Her mahal için hedef ses seviyesi (ortam + 15 dBA; uyuma mahalleri ve banyo/duşlarda en az 75 dBA) projede tablo halinde verilecek, devreye almada kapılar kapalıyken ölçülerek rapora işlenecektir. 6. Flaşör yerleşimi TS EN 54-23 kapsama kodlarına göre paftada kapsama alanları çizilerek gösterilecek; flaşör konmayan alanlar gerekçesiyle belirtilecektir. 7. Çevrimden beslenen siren/flaşörler için panel üreticisinin hesap aracıyla çevrim akım ve gerilim düşümü hesabı teslim edilecektir. 8. Siren/flaşör hatları yangına dayanıklı kabloyla tesis edilecek, batarya hesabı tüm uyarı cihazlarının eş zamanlı çalışması esas alınarak yapılacaktır. ## Hızlı kontrol listesi - [ ] Her kat çıkış kapısının ve bina çıkışının yanında buton var mı? - [ ] Butonlar 110–130 cm aralığında ve kapı kanadının arkasında kalmıyor mu? - [ ] En uzak noktadan butona yürüme mesafesi 60 m'nin altında mı? - [ ] Kapısı kapalı duran odalarda, yatak odalarında ve banyolarda siren içeride mi? - [ ] Gürültülü mahallerin ortam seviyesi hesaba katıldı mı? - [ ] Engelli WC'lerinde ve engelli odalarında flaşör var mı? - [ ] Flaşörler etiketteki montaj yüksekliğine uygun mu, görüş hattı engelsiz mi? - [ ] Çevrim akım bütçesi ve batarya hesabı son cihaz listesiyle güncel mi? - [ ] Devreye almada mahal bazlı ses ölçümü yapılıp rapora işlendi mi? ## Sık sorulan sorular **Yangın ihbar butonu kaç metrede bir konulmalı?** Yönetmeliğin ölçütü butonlar arası mesafe değil, **kattaki herhangi bir noktadan en yakın butona 60 m yatay erişim** mesafesidir. Pratikte butonlar önce her kat çıkışına ve bina çıkışlarına konur; uzun koridorlarda bu kuralı sağlamak için araya ek butonlar eklenir. Engelli ve yaşlıların bulunduğu yerlerde mesafe kısaltılabilir. **Butonu 150 cm'ye monte edersek sorun olur mu?** Olur. Yönetmelik aralığı 110–130 cm'dir; bu aralığın dışında kalan butonlar kabulde ve itfaiye denetiminde eksiklik olarak yazılabilir. Özellikle tekerlekli sandalye kullanıcılarının erişimi açısından üst sınır önemlidir. **Her odaya siren koymak zorunlu mu?** Yönetmelik "her odaya siren" demez; her mahalde **belirli ses seviyesinin sağlanmasını** ister. Koridordaki bir siren odada bu seviyeyi sağlıyorsa odaya ayrıca siren gerekmez. Ancak kapısı kapalı duran odalarda, uyuma amaçlı mahallerde ve banyolarda koridordan gelen ses genellikle yetmez; bu mahallere çoğu zaman içeriden siren konur. **Flaşör her binada zorunlu mu?** Kural, tahliye uyarısının hem sesli hem ışıklı yapılmasıdır; istisna, işitme engelli kişilerin bulunma ihtimali olmayan alanlardır. Kamuya açık ve çok kullanıcılı binalarda bu ihtimali dışlamak zor olduğundan, flaşör çoğu projede fiilen gerekli olur. **Mevcut binada eksik buton veya siren sonradan eklenebilir mi?** Evet. Adresli sistemde önce panelden çevrimdeki yedek adres ve akım payı okunur; konvansiyonel sistemde ilgili bölge ve siren hattının kapasitesine bakılır. Ekleme sonrası batarya hesabı güncellenir ve yeni cihazlar için fonksiyon ve ses ölçümü tekrarlanır. Yerleşim eksiklikleri çoğunlukla periyodik bakımda ortaya çıkar; bakımın kapsamını [yangın alarm bakım sözleşmesi rehberimizde](https://colgabilisim.com/rehber/yangin-alarm-bakim-sozlesmesi-kapsami/) anlattık. ## Bu yerleşimi kim yapar? Buton, siren ve flaşör yerleşimi, dedektör paftasıyla birlikte **projelendirme** aşamasının işidir; kapı açılımları, kotlar ve mahal kullanımları o aşamada mimari ekiple birlikte okunmalıdır. Hangi binada sistemin hangi bileşenlerinin zorunlu olduğunu [yangın algılama hangi binalarda zorunlu rehberimizde](https://colgabilisim.com/rehber/yangin-algilama-sistemi-zorunlu-mu/) özetledik. İzmir ve Ege Bölgesi'nde 5 yılı aşkın süredir yangın algılama, CCTV, yapısal kablolama ve sistem odası işlerini bir arada yürütüyoruz; **Egekent 2 İlkokulu**'nda (Çiğli) TS EN 54 kapsamında yangın algılama ve yapısal kablolamayı birlikte teslim ettik, **Ali Çolakoğlu Sitesi**'nde 4 bloklu yangın algılama sisteminin bakım ve onarımını üstlendik. Projenizde buton, siren veya flaşör yerleşimini birlikte gözden geçirmek isterseniz [bize ulaşın](https://colgabilisim.com/iletisim). Yangın algılama hizmetimizin kapsamını [İzmir yangın algılama sistemi](https://colgabilisim.com/yangin-algilama-sistemi-izmir) sayfasında bulabilirsiniz. ### Bu konuda yardım mı lazım? İzmir ve Ege Bölgesi'nde keşif, projelendirme ve kurulum için bize ulaşın. [Teklif al](https://colgabilisim.com/iletisim) İlgili rehberler 1. [Yangın algılama çevrimi (loop) tasarımı: kaç cihaz, kaç bölge, nerede izolatör?](https://colgabilisim.com/rehber/yangin-algilama-cevrim-loop-tasarimi-izolator/) 2. [Yangın algılama sistemi devreye alma testi: hangi adımlar, kim onaylar?](https://colgabilisim.com/rehber/yangin-algilama-devreye-alma-testi/) 3. [Yangın alarmı sürekli çalıyor: yanlış alarm nedenleri](https://colgabilisim.com/rehber/yangin-alarmi-yanlis-alarm-nedenleri-nasil-azaltilir/)